Sommige begrippen krijgen pas na verloop van tijd hun gewicht. Jubeljaar is er voor mij zo eentje. Het principe van het Jubeljaar was me al wel duidelijk: elke vijftig jaar werden de schulden van alle Israëlieten kwijtgescholden en kon men terugkeren naar hun familiegrond. Men begon als het ware weer opnieuw. Vroeger vond ik dat een mooi concept, en helemaal omdat er bij benadrukt werd dat God de gever van alles is en de Israëlieten slechts vreemdelingen op deze aarde. Daarom doet het er niet toe hoeveel grond je vergaart, of hoe diep je in schulden wegzinkt, er is altijd de genade om opnieuw te beginnen. Alles wat je hier gekregen hebt, is immers van God. Terecht wordt het daarom een Jubeljaar genoemd. Dat was in ieder geval mijn mening.

En toen kwamen de Griekse toestanden. Grieken die jarenlang op de pof hadden geleefd, vroeg met pensioen gingen en er op los leefden. Geen geld van de Nederlandse belastingbetaler meer in die bodemloze put gooien. Het Nederlands belang moest voorop staan, hoorde ik overal verkondigen. Andere economen hadden het over herstructureren: een eufemistisch woord voor het kwijtschelden van schulden en daarmee kwijtraken van ons zuurverdiende geld.

En toen ineens besefte ik me hoe revolutionair en hoe onmenselijk een Jubeljaar is. Zouden we staan te jubelen als de Griekse schuld kwijtgescholden zou worden? De Grieken zouden zeker juichen, maar wij, hardwerkende Nederlanders? Ik denk het niet. En juist daarom begint het concept Jubeljaar een beetje te knagen. Er zullen vast luie Israëlieten geweest zijn, die binnen 50 jaar hun land verkwanselden. Na 50 jaar werden zij weer beloond met hun familiegrond. Er waren vast ook hardwerkende, inventieve Israëlieten die na 50 jaar al hun aangekochte land weer terug moesten geven. Wat waren hun incentives en waarom zouden ze überhaupt nog hard werken? Hoe zat het met hun economische groei?

Een Jubeljaar is in het huidige economische en politieke systeem onmogelijk. Ik zie het al voor me: Mark Rutte die een Jubeljaar voor de Grieken uitroept. Nederland zou te klein zijn. En dat roept voor mij de vraag op hoe we het Jubeljaar moeten plaatsen. Iets van vroeger, toen ze nog geen verstand van economie hadden en nog veel meer aan hun land hechtten? Of zijn wij als Westerlingen, christenen incluis, compleet vergeten dat alle bezit van God komt en dat we slechts vreemdelingen op deze aarde zijn met een tijdelijk bezit?

Henri de Ruiter